کد خبر: 6040

تاریخ انتشار: 1396-08-18 - 15:00

نسخه چاپی | دسته بندی: فرهنگی / فرهنگ و مدیریت فرهنگی / مصاحبه و گزارش / آسیب ها / اهل بیت علیهم السلام
+2
بازدیدها: 101

برگزاری اربعین نباید از حالت مردمی اش خارج شود

این کارها باید مردمی بماند و مردمی اداره بشود و مردمی هم اشاعه بشود. نمی‌گویم دستگاه‌های رسمی بگویند ما تکلیف نداریم، بلکه هر جا که احساس کردند کار روی زمین‌مانده‌ای هست تسهیلاتش […]

در نهم آبان ماه جاری برابر 11 صفر مصاحبه ای تلفنی در 45 دقیقه باخبرگزاری رضوی صورت گرفت حول چند سوال درمورد شکل برگزاری و هزینه هایی که بای آن می شود...

ضمن تاکید بر ضرورت تقویت این حرکت عظیم که از شعائر شیعه است، و عنایت بر باقی ماندن وجهه مردمی آن، ضمن حمایت متولیان دستگاه های عمومی و دولتی جهت تسهیل بیشتر، از موج سواری که به بهانه اربعین حدود یک ماه است، علیه دستگاه های دولتی بامشارکت وسیع صداوسیما علیه دولت صورت می گیرد...که در دوبخش در روز های 17 و48 آبان(19و20صفر) در آن پایگاه منتشر شد.

عین مصاحبه که در آن پایگاه منتشر شده را ذیلا تقدیم می کنم.

 

 
این کارها باید مردمی بماند و مردمی اداره بشود و مردمی هم اشاعه بشود. نمی‌گویم دستگاه‌های رسمی بگویند ما تکلیف نداریم، بلکه هر جا که احساس کردند کار روی زمین‌مانده‌ای هست تسهیلاتش را فراهم کنند. ولی نباید کاری کرد که مردم احساس کنند ادارات و نهادها متولی این امر هستند و دیگر نیازی به کمک آن‌ها نیست.
 
به گزارش "پایگاه اطلاع رسانی کتاب ناب" به نقل از خبرگزاری رضوی، راه‌پیمایی اربعین که قدمتی چند صد ساله دارد، چند سالی است که با شکوه و عظمت بیشتری برگزار می شود. حضور زائران میلیونی ایرانی در این راه‌پیمایی، بسیاری از ایرانیان را به ساخت موکب و مشارکت در پذیرایی از زائران نیز ترغیب نموده است. در این رابطه، حجت‌الاسلام سید محمدکاظم شمس، معاون علمی مؤسسه کتابشناسی شیعه معتقد است در عین اینکه نباید از عظمت این راهپیمایی کاسته شود، لازم است مردمی بودن این گونه مناسک نیز حفظ گردد. به باور رئیس سابق مؤسسه بوستان کتاب، شیطان برای همه انسان‌ها، دام‌هایی را پهن می‌کند و عزاداران نیز از این نکته مستثنی نیستند. صحبت‌های دلسوزانه و صریح وی، گفتگوی جذابی را رقم زد.

آیا هزینه‌هایی که در برپایی مراسم اربعین صورت می‌گیرد، حکم زیاده‌روی و اسراف را دارد؟
اغلب این هزینه‌ها، رفتارهای مردمی بوده و منشأ این رفتار هم علاقه‌ی مردم به این کار است. البته نمی‌خواهم بگویم، همه‌ی رفتارهایی که در این هیئت‌ها صورت می‌گیرد، درست است، بلکه ممکن است بعضی از رفتارها برخلاف بعضی از دستورات دینی باشد، مثل رقابت‌هایی که احیاناً ممکن است میان هیئت‌ها مطرح شود.
شیطان برای کسانی که اقداماتی در این زمینه می‌کنند دامی پهن می‌کند تا این هدف اصلی و مقدس که تسهیل کار برای زوار و بزرگداشت اربعین باشد با بعضی از اغراض مخلوط شود. مرحوم آیت‌الله بروجردی در دوره مرجعیتشان، هیئت‌ها را خواسته بودند و نصیحت‌هایی در مورد رعایت برخی موارد کرده بودند، اما آن‌ها در پاسخ گفته بودند: ما در طول سال مقلّد آقای بروجردی هستیم اما این ده روز محرم را از خودمان تقلید می‌کنیم!
بله، اصل این کار، پسندیده و درست است و توصیه‌هایی هم از اهل‌بیت علیهم‌السلام در این زمینه رسیده است که هرکسی، به هر مقدار، هر گامی در این جهت بردارد مأجور خواهد بود و البته انگیزه‌ی اصلی همان تقرب به خداوند متعال از طریق خدمت به زوار امام حسین علیه‌السلام است؛ اما چون این خدمات و کمک‌ها به‌صورت مردمی انجام می‌شود، ممکن است، گاهی هماهنگی‌های لازم صورت نگیرد و احیاناً در بعضی از موارد زیاده‌روی شود.
به‌عبارت‌دیگر، ممکن است بعضی‌ها بخواهند این خدمت‌رسانی را شدت دهند و مقداری بیشتر از آن معمولی که انسان‌ها در زندگی عادی خودشان به آن شکل عمل می‌کنند، خدمت‌رسانی شود و پذیرایی صورت گیرد. این امر البته به خاطر همان شدت علاقه‌ی این اشخاص است. در این موارد، باید مطلب صحیح با زبان ملایم بیان شود و تذکر داده شود. مثلاً پذیرایی که در شب‌های روضه برگزار می‌شود می‌تواند یک پذیرایی ساده باشد و لزومی در برگزاری آن به صورت مفصل نیست. به هر حال، اسراف جزء گناهان کبیره است. نباید کار خیر را با گناه مخلوط‌ کرد.
این گونه موارد باید تذکر داده شود، ولی به صورتی که آن‌کسانی که قصد خیر دارند سرخورده نشوند. به جای به کار بردن تعبیرات تندوتیز، می‌توان افرادی را مسؤول ساماندهی این نذورات کرد.
علاوه بر اسراف، ممکن است گناه دیگری نیز اتفاق بیفتد و آن، چشم و هم‌چشمی بین موکب‌ها است. به هر حال شیطان، تمام تلاش خود را برای جلوگیری از برگزاری خالصانه امور خیر انجام می‌دهد و لذا مسؤولان موکب‌ها باید به هوش باشند.

بعضی می‌گویند اگر این هزینه‌ها را در امور خیریه دیگری مصرف کنیم اولویت دارد. نظر شما در این رابطه چیست؟
در مورد اصل اربعین، با توجه به اینکه الآن این راهپیمایی، به رخ دنیا کشیده می‌شود و اهمیت و جایگاه بلندی دارد، نباید این شبهات را مطرح کرد. علاوه بر اینکه اصل این شبهه هم غلط است، بلکه هر کس در حد خودش، با رعایت عدم اسراف، می‌تواند کمک کند. این کمک‌ها الزاما مختص به اربعین هم نیست، بلکه افراد می‌توانند زمینه پذیرایی از زائران حسینی را در ایام دیگر سال نیز فراهم سازند. یا اینکه این نذورات را برای پذیرایی از زائران سایر امامان صرف کنند. در بحث وقف هم آمده است که اگر مبلغ وقف بیش از مورد آن بود، می‌توان آن را در نزدیک‌ترین موضوع به نظر واقف صرف نمود.

نظر شما در رابطه با رواج نذرهای فرهنگی به جای نذرهای خوراکی چیست؟
تمام این کارها، کارهای خوبی است؛ اما معنی این حرف این نیست که ما بگوییم نذورات خوراکی را تعطیل کنید؛ بلکه آن نذورات در حد خودش باید انجام شود و طبیعتاً اگر کسی قصدش از کمک، صرف در نذورات خوراکی باشد، نمی‌توان آن را در مورد دیگری صرف کرد.
اما از مسئله‌ی فرهنگ هم نباید غافل شد. ایام اربعین، فرصت معنوی نابی است. به‌طور مثال کتاب «کامل الزیارات»، تألیف مرحوم ابن قولویه از کتاب‌های بسیار بزرگی است که در مورد زیارت اربعین، به طور مفصل، روایت نقل کرده است. می‌توان بخشهایی از ترجمه این کتاب را در اختیار زائرین قرار داد تا در طول مسیر بخوانند و معرفتشان بیشتر و نیتشان خالص‌تر گردد. لازم نیست که فعالیت‌های تبلیغی معطوف به مسائل سیاسی و نظیر آن باشد، بلکه آن که برای اولین بار به زیارت اربعین می‌رود بیشتر دوست دارد در مورد اربعین و زیارت امام حسین (ع) مطلب بداند و کاری به امور دیگر ندارد.
وقتی که برای اولین بار سریال مختار پخش شد، چون آن موقع درگیر کارهای انتشاراتی بودم، شاهد بودم که کتاب‌هایی که حول‌وحوش مختار و قیام او نوشته‌شده بود، چه‌قدر طالب داشت و چه‌قدر افراد می‌خواستند مختار را بشناسند و وقایع حول او را دنبال کنند.

مشارکت نهادهایی مانند آستان قدس و یا مسجد جمکران را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
این کارها باید مردمی بماند و مردمی اداره بشود و مردمی هم اشاعه بشود. نمی‌گویم دستگاه‌های رسمی بگویند ما تکلیف نداریم، بلکه هر جا که احساس کردند کار روی زمین‌مانده‌ای هست تسهیلاتش را فراهم کنند. ولی نباید کاری کرد که مردم احساس کنند ادارات و نهادها متولی این امر هستند و دیگر نیازی به کمک آن‌ها نیست.
این کار باید مردمی بماند. خود همین کار زمینه رشد مردم را فراهم می‌کند و معنویت آن‌ها را بالا می‌برد باعث می‌شود تا خود مردم هم احساس کنند کار مثبتی می‌کنند. دستگاه‌ها هم باید به این کارها کمک کنند، اما نه اینکه تولی‌گری کنند، بلکه کار باید توسط خود مردم انجام بشود.

راهپیمایی اربعین در چه تاریخی به‌عنوان شعایر حسینی مطرح شد؟ علل این امر چه بود؟
ظاهراً آن چیزی که گفته‌شده اولین زائر همان جابر‌بن عبدالله انصاری است که در تاریخ گفته‌شده که در اولین اربعین به زیارت آمده و طبیعتاً بااینکه نابینا بود همراه دخترش آمد. این زیارت در اربعین سال ۶۱ به‌عنوان اولین نقطه‌ی آغاز زیارت، مطرح‌شده است. گرچه در مورد اینکه اهل‌بیت علیهم‌السلام و اسرای کربلا آیا توانستند در اربعین اول بیایند یا در اربعین بعد بوده این بین محققین اختلاف است.
مثلا شهید قاضی طباطبایی جزء کسانی است که به‌صورت قاطع نظرشان بر این است که در اربعین اول این اتفاق افتاده است. از آن سو، برخی منکر حضور اهل بیت (ع) در اربعین اول در کربلا هستند. به هر حال، آنچه مهم است، اصل زیارت امامان و گرامیداشت آن‌ها و استفاده از معارف ایشان است و این امر تاریخی، اهمیت چندانی ندارد. در گرامیداشت این مسئله و زیارت اربعین، روایات متعددی از اهل‌بیت علیهم‌السلام، با سندهای متفاوت داریم که همین برای مشروعیت اصل این زیارت کافی است. در گذشته مانند زمان صدام، مردم با مشقات فراوان و از کوفه و نجف، به زیارت کربلا می‌رفتند. اینها حاکی از اهمیت و سابقه تاریخی زیارت اربعین است.

آیا برگزاری راهپیمایی برای ائمه دیگر علیهم‌السلام نیز مطلوبیت دارد؟
هم در روایات و هم در سیره علماء، بزرگان ما برای سایر ائمه نیز پیاده‌روی داشتند. در این جهت برای اصل کار فرقی نمی‌کند؛ اما اگر ما این کارها را از حالت‌ مردمی خارج کنیم یا در وادی افراط‌وتفریط وارد شویم، نتیجه‌ی خوبی نخواهد داشت. اصل این کارها بسیار کار پسندیده و خوبی است.
اما یک ویژگی راجع به‌خصوص حضرت سیدالشهدا علیه‌السلام داریم. قضیه سیدالشهدا و عاشورا حسابش از بقیه جداست؛ یعنی ما یک کاری نکنیم که حتی عاشورا را هم تحت‌الشعاع قرار بدهیم؛ یعنی اگر عزاداری که برای عاشورا انجام می‌دهیم، برای ائمه‌ی دیگر هم این کار را بکنیم، طبیعتاً ناظر بیرونی که نگاه می‌کند نمی‌فهمد امروز عاشورا بود یا شهادت یکی از ائمه دیگر بود. اصل عزاداری‌اش درست است. ولی قضیه عاشورا و بزرگداشت عاشورا یک حسابی است که خود ائمه هم نسبت به این قضیه عنایت ویژه داشتند.
اما اصل پیاده‌روی برای سایر ائمه علیهم‌السلام، کار مناسبی است؛ یعنی در همین حدی که فراموش نشود. حتی گاهی گفته می‌شود که این روزها تعطیل بشود. به نظر من وقتی در شهادت امام‌های دیگر تعطیلی داشته باشیم، گاهی وقت‌ها بیشتر فراموش می‌شود، مخصوصاً دو یا سه روز تعطیلی پشت سر هم بشود، باز مردم بیشتر فراموش می‌کنند و به مسافرت می‌روند. طبیعتاً وقتی حضور داشته باشند بهتر است.
حجت‌الاسلام سید کاظم شمس در گفتگوی اختصاصی با رضوی:
 
دیدم در برنامه سمت خدا آقای حسینی قم که صحبت کردند متأسفانه این مسئله را به شکلی در برنامه طرح کرد که سزاوار نبود.
 
به گزارش خبرگزاری رضوی، حجت الاسلام سید کاظم شمس، پژوهشگر حوزه و فعال فرهنگی، در گفتگوی اختصاصی با خبرگزاری رضوی، در مورد انتقاد بعضی از اشخاص نسبت به هزینه‌هایی که دولت از زائرین دریافت می‌کند گفت:
اینکه در ایام اربعین افراد می‌خواهند به زیارت بروند بسیار کار خوبی است. دستگاه‌های دولتی هم می‌گویند ما تسهیلات می‌دهیم. چون تعداد افراد بیشتر است، مثلاً دولت، زمینه‌ی اخذ راحت ویزا را در این ایام فراهم می‌کند. این تسهیلات، کار خوبی است و باعث تشویق زوار می‌گردد.
اما اینکه انتظار این باشد که احیاناً تمام مسائل زیر پا گذاشته بشود و چون اربعین است دیگر ویزا و خروجی گرفته نشود، انتظار به‌جایی نیست.
متأسفانه گاهی از این قضیه سوءاستفاده شد و موجب موج‌سواری برخی شد. صداوسیما چه در دوره دولت یازدهم، چه در دوره دولت دوازدهم، علاقه‌اش به افراد و کاندیداهای دیگر رئیس‌جمهوری بود. متأسفانه چون در کشور ما، حلم وجود ندارد، معمولاً این آداب و رفتار سیاسی هم رعایت نمی‌شود. رادیو و تلویزیون و صداوسیما باید ملی باشد، نه اینکه همسو با یک جریان حرکت کند.
در این روزها در مسیری که گاهی به تهران می‌روم گاهی رادیو را می‌شنوم، متعدد و به شکل‌های مختلف و گزارش‌های متعدد که فلان قسمت چه‌کار کردند، هزینه‌های زیاد برای زوار تراشیدند و از این قبیل حرف‌ها. بارها و بارها گزارش‌های خبری رادیو و تلویزیون به این اختصاص داده‌شده که چرا قیمت بلیت اتوبوس در این ایام؛ مثلاً دو برابر شده است.
اتوبوس‌دارها می‌خواهند کار خیر کنند، دو یا سه بار مثلاً در این مسیر، رایگان، مسافران را جابجا می‌کند. بسیار کار خیری است، قطعاً اجر و ثواب خودش را دارد، عین همان کسانی که غذا توزیع می‌کنند. این درست است؛ اما ما مردم را اجبار نمی‌کنیم، اتوبوس دار هم می‌خواهد زندگی کند. این طبیعی است که در مواردی که مصرف بالا می‌رود، طبیعتاً مقداری گرانی ایجاد می‌شود. مردم که در این ایام می‌خواهند به مرز بیایند، علی‌القاعده به اتوبوس مراجعه می‌کنند. کما اینکه در سایر ایام سال مثل فروردین هم همین‌طور است. به‌طورکلی، زمان‌هایی که پیک سفرها بیشتر می‌شود این‌گونه است.
مثلاً اگر کرایه اتوبوس از قم به مهران پنجاه‌هزار تومان باشد، یک‌دفعه می‌گوید کرایه صد هزار تومان است. به خاطر اینکه مشتری دارد. نمی‌گویم کار درستی است، کار غلطی است.
اگر این کار صورت نمی‌گرفت؛ یعنی وزارت راه، کرایه‌ی اتوبوس‌ها را دو برابر نمی‌کرد، همین خبرنگارهای صداوسیما گزارش تهیه می‌کردند و دادشان بلند می‌شد که چرا مردم باید دو برابر پول بدهند.
اتوبوس‌رانی در اختیار بخش خصوصی است. اتوبوس دارها خود مردم عادی هستند؛ یعنی برای دولت که نیست. مع‌ذلک دولت این مسئله را ساماندهی کرده تا کرایه‌ها بیش از دو برابر نشود.
ادعای اتوبوس دارها این بوده که ما در این مسیر که به‌طرف مرز می‌رویم از آن‌طرف باید خالی برگردیم. چون باید خالی برگردیم بنابراین شما باید کرایه‌ی برگشت ما را هم بدهید. دولت هم این‌گونه تدبیر کرد که کرایه‌ها را دو برابر کند. ممکن بود جور دیگر تدبیر بشود.
یا سؤال شده که هلال‌احمر چه‌کاری کرده که باید برای آن‌هم پول پرداخت شود؟ سؤالم این است که اگر در نزدیک مرز اتفاقی بیفتد، بعد سؤال می‌کنند مگر ما هلال‌احمر نداریم چرا آنجا حضور نداشتند تا کمک کند؟ هلال‌احمر می‌گوید من اگر بخواهم آنجا حضور داشته باشم غیبی که نیستم، طی الارض که نمی‌توانم بکنم. معنی اینکه آنجا بتوانم حضور داشته باشم این است که باید آنجا نیرو مستقر کنم که اگر خدایی ناخواسته اتفاقی افتاد نیروهای من بتوانند امدادگری کنند.
نمی‌شود درآن‌واحد من در تهران باشم تا بگویم آنجا اتفاق افتاد من درآن‌واحد خودم را آنجا برسانم.
معنی این حرف این است که من آنجا نیرو مستقر کنم که اگر خدایی نخواسته اتفاقی افتاد یا نیازی بود من بتوانم انجام بدهم. معنی این حرف ساماندهی کردن و نیرو فرستادن است. نیروهای من که برای این کارها نیست. بودجه هم که پیش‌بینی‌نشده است؛ بنابراین دولت باید این بودجه را تأمین کند و برای تأمین بودجه، باید از مردم هم پول بگیرند.
دیدم در برنامه سمت خدا، آقای حسینی قمی که صحبت کردند متأسفانه این را به شکلی در برنامه طرح کرد که سزاوار نبود.
سؤالم این است ما الآن می‌گوییم اقتصاد بدون نفت باشد، اقتصاد مقاومتی باشد، دولت در کارها دخالت نکند. از طرفی می‌گویند، چه اشکال داشت که دولت خودش تقبل می‌کرد سی یا چهل میلیارد به این کار اختصاص می‌داد.
اشکالی ندارد من هم می‌گویم دولت کمک کند. صحبت من این است وقتی‌که بنا است، اقتصاد بدون نفت و مقاومتی باشد و دولت خودش تولیدکننده نباشد. دولت درآمدش را از کجا به دست می‌آورد؟ همین سی یا چهل میلیارد را دولت از کجا باید بیاورد؟ از نفت که نباید، درآمد کسب کند پس باید از راه عوارض و مالیات این بودجه را تأمین کند. قضیه این بوده است. دولت می‌تواند دستش را روی‌هم گذارد و بگوید به من چه! مردم رفتند آنجا هر آسیبی هم دیدند به من ربطی ندارد؛ اما می‌گوید نه من نیروهایم را ساماندهی کردم. به هلال‌احمر می‌گویم آنجا مستقر بشود، خدای‌نخواسته نیازی بود، کمک کند؛ اما آیا حقوق این‌ها را مثلاً من از خزانه بدهم؟ اگر از خزانه بدهم بعد باید از کجا این پول را تأمین کنم؟ دوباره عده‌ای می‌گویند از پول نفت نباشد، اقتصاد، باید اقتصاد مقاومتی باشد. تولیدمان، تولید دولتی نباشد. همه می‌دانیم این حرف‌ها شعار است.
این‌ها نشان می‌دهد این انتقادهایی که صورت می‌گیرد واقعاً قصد منتقدین این نیست که تسهیلی برای زائرین صورت بگیرد، فقط یک عده موج‌سواری می‌کنند احساس می‌کنند که یک فرصتی پیدا کردند بتوانند به دولت حمله کنند. فقط همین است. غیرازاین آدم نمی‌تواند باور کند که قصد دیگری دارند.
این ده هزار تومان که دولت می‌گیرد در بین این نیروها تقسیم می‌کند. چون نیرویی که به آن منطقه اعزام می‌شود، حقوقش را دولت، باید تأمین کند، چون بودجه سالانه برای این قضیه پیش‌بینی‌نشده است.
ممکن است کسی بگوید ما باید این کار را بکنیم؛ یعنی در بودجه سالانه هزینه‌ای برای ایام اربعین پیش‌بینی کنیم. به نظر من، این حرف، حرف درستی نیست. چون این هزینه‌ها باید مردمی باشد. کار باید بر عهده‌ی خود مردم باشد نه بر عهده‌ی دولت.
تگ های مطلب:
ارسال دیدگاه

  • bowtiesmilelaughingblushsmileyrelaxedsmirk
    heart_eyeskissing_heartkissing_closed_eyesflushedrelievedsatisfiedgrin
    winkstuck_out_tongue_winking_eyestuck_out_tongue_closed_eyesgrinningkissingstuck_out_tonguesleeping
    worriedfrowninganguishedopen_mouthgrimacingconfusedhushed
    expressionlessunamusedsweat_smilesweatdisappointed_relievedwearypensive
    disappointedconfoundedfearfulcold_sweatperseverecrysob
    joyastonishedscreamtired_faceangryragetriumph
    sleepyyummasksunglassesdizzy_faceimpsmiling_imp
    neutral_faceno_mouthinnocent

عکس خوانده نمی شود