خاطرات آيت‌الله اميني از علامه طباطبايي

آيت‌الله ابراهيم اميني از شاگردان آيت‌الله محمد حسين طباطبايي صاحب تفسير الميزان با بيان خاطراتي از اين استاد فرزانه اظهارداشت: گاهي سوال‌هايي درباره سير و سلوك مي‌شد و جواب‌هايي مي‌دادند.

به گزارش‌ خبرگزاري حوزه، وي كه در ضيافت افطاري آخرين جمعه ماه مبارك رمضان در دارالقرآن علامه طباطبايي و در جمع بستگان علامه سخن مي‌گفت، با اشاره به آشنايي خود با ايشان افزود: من از سال 1328 كه به قم آمدم تا زمان فوت ايشان در خدمتشان بودم، ايشان با اين كه اهل سير و سلوك بودند اما در اين مدت هيچ وقت تظاهر به عرفان و معنويت نمي‌كردند.
عضو جامعه مدرسين حوزه علميه قم ادامه داد: گاهي در جلسات شب‌هاي پنج‌شنبه و جمعه سوال‌هايي درباره سير و سلوك مي‌شد و جواب‌هايي مي‌دادند، ولي غالبا طفره مي‌رفتند و به اصطلاح تقيه مي‌كردند.
*ضرورت تدوين حالات معنوي علامه طباطبايي
شاگرد برجسته علامه طباطبايي يادآور شد: در برخي درس‌ها از مقامات معنوي صحبت مي‌كردند اما سير و سلوك ايشان در منزل، نماز شب و نيز تهجدشان روشن نيست كه لازم است بستگان، اين مسايل را جمع‌آوري كنند تا فراموش نشود و از بين نرود.
آيت‌الله اميني افزود: علامه، شخصي معنوي و اهل سير و سلوك بود، البته اظهار نمي‌كرد و نمي‌پذيرفت كه كسي رسما تحت نظرش باشد و افراد را به برادرش مرحوم آقاي الهي ارجاع مي‌داد.
*تاثير آيت‌الله قاضي بر علامه طباطبايي
استاد برجسته حوزه، با اشاره به سابقه آشنايي علامه طباطبايي با آيت‌الله سيد علي قاضي گفت: در اوايل ورود علامه به نجف اشرف، آقاي قاضي به ايشان گفته بود طلبه بايد علاوه بر درس به فكر خودش هم باشد، يعني به مسايل اخلاقي توجه كند، علامه مي‌فرمود بعد از شنيدن اين سخن احساس كردم چيز جديد به من القا شده و بعدا متوجه شدم ايشان آقاي قاضي است.
شاگرد برجسته علامه طباطبايي ادامه داد: آيت‌الله قاضي با همسر علامه فاميل بود و يك‌بار به او گفته بود دختر عمو، تو باردار هستي و فرزندت پسر است اسمش را عبدالقادر بگذار و بعد از مدتي فرزند علامه به دنيا آمد كه شخص خوش‌فكر و خوش ذوقي بود.
*توجه به آداب در ايام بيماري
وي خاطرنشان كرد: علامه در اواخر عمر مدتي در يكي از باغ‌هاي دماوند بودند يك‌بار كه خدمتشان رسيدم به سختي عبا و عمامه پوشيدند و مودب به آداب اسلامي بودند.
*علاقه علامه طباطبايي به گل و گياه
آيت‌الله اميني با بيان اينكه علامه طباطبايي علاقه‌مند به گل و گياه و اهل ذوق بود افزودند: كنار حياط خانه‌ ايشان گلخانه كوچكي بود كه دائما به آنها رسيدگي مي‌كردند.
امام جمعه قم با اشاره به كتابخانه علامه طباطبايي يادآور شد: من تعداد كمي كتاب داشتم و هر وقت احتياجي پيدا مي‌كردم كتاب‌هاي ايشان را مي‌گرفتم.

*شخصيت كم‌نظير و چند بعدي علامه
استاد برجسته حوزه در بخش ديگري از سخنان خود به جايگاه علمي علامه طباطبايي اشاره كرده و اظهار داشت: ايشان شخصيت جامعي داشت و از جهات مختلف كم‌نظير بود، اگر چه به صاحب تفسير معروف شدند، اما جنبه‌هاي مختلفي داشتند كه از خيلي از آنها اصلا صحبت نمي‌شود.
*علامه فقيه بود
وي خاطرنشان كرد: علامه فقيه بود و فقه و اصول را نزد اساتيد بزرگي در نجف فراگرفته بود در قم هم ابتدا فقه و اصول مي‌گفت، ولي بعد از مدتي آن را تعطيل و در دو كار ممحض شد يكي تدريس تفسير و ديگري نوشتن تفسير بود.
آيت‌الله اميني با بيان اين‌كه قبل از علامه، درس تفسير به صورت رسمي در حوزه برگزار نمي‌شد ادامه داد: اولين كسي كه درس تفسير را به طور رسمي در حوزه شروع كرد ايشان بود كه با حدود 70 شاگرد در مدرسه حجتيه اين درس آغاز شد. البته درس حديث هم داشتند و متن جلد يك تا پنج بحارالانوار را كه عقيدتي است، براي جمعي از فضلا بيان مي‌كردند و گاهي پاورقي مي‌زدند كه بر اثر مشكلاتي تعطيل شد.
*تسلط بر فلسفه و هيئت
شاگرد برجسته علامه طباطبايي با اشاره به ساير ابعاد علمي اين استاد فرزانه گفت: در رياضيات و هيئت قديم وارد بودند و آنها را تدريس مي‌كردند.
استاد برجسته حوزه افزود: درس فلسفه قبل از علامه رسميت نداشت و كسي نمي‌توانست رسما فلسفه بگويد، از سال 1328 دوره اول شرح منظومه را در منزل با حدود 10 نفر شاگرد تدريس كردند، سپس دو دوره اسفار گفتند.
وي با تاكيد بر اينكه علامه طباطبايي در زمان خودش مجهول‌القدر بود اظهار داشت: امروز تفسير الميزان در حوزه، بحث و تدريس مي‌شود، اما ايشان حتي در نوشتن اين كتاب مشكل داشت و برخي علامه را متهم مي‌كردند كه فلسفه و عرفان را وارد تفسير كرده است.
آيت‌الله اميني دامه داد: علامه طباطبايي از ابتداي حضور در نجف اشرف، به مسايل علمي اشتغال داشت و در قم هم آن را ادامه داد و شاگردان خوبي پرورش داد، ايشان در راه خود استقامت كرد و موفق شد.
*احياي بيت علامه طباطبايي موجب شادي روح ايشان است
امام جمعه قم با تاكيد بر اين كه احياي بيت علامه طباطبايي موجب شادي روح ايشان است گفت: اين كه اين بيت شريف به جايگاه قرآن تبديل شده، كار ارزنده‌اي است و اجر كثيري نصيب بانيان آن مي‌شود، اين بيت مركز نورانيت و معنويت و اميد طلبه‌ها درگذشته بود.
استاد برجسته حوزه خاطرنشان كرد: اميدوارم از اين مكان شريف بيشتر استفاده شود و دارالقرآن روي تفسير علامه كار بيشتري انجام دهد.
آيت‌الله اميني در پايان اظهار داشت: در اواخر عمر و هنگام بيماري از ايشان پرسيدم چرا به شهيد، مي‌گويند شهيد آيا به جهت حضور در جنگ است؟ فرمود "نه بالاتر، مقام اعمال است" اين جواب خيلي عميق است و ايشان مي‌خواست بفرمايد: همان طوري كه امام و پيامبر‌(ص) به سوي كمال حركت مي‌كنند و سير و سلوك صعودي دارند، مقام شهيد هم اينگونه است.
در ابتداي اين جلسه مدير دارالقرآن علامه طباطبايي با اشاره به فعاليت‌هاي صورت گرفته در سه سطح عالي، مياني و ويژه طلاب حافظ قرآن گفت: جلسات سطح عالي ويژه اساتيد تفسير حوزه است كه هر چند وقت يكبار با حضور مراجع معظم تقليد برگزار مي‌شود.
مرتضي نجفي قدسي افزود: جلسات مباني، ويژه قرآن پژوهان حوزوي است كه با حضور حدود 50 نفر در قالب دوره‌هاي كوتاه مدت برگزار مي‌شود.
وي در پايان اظهار داشت: با توجه به حضور 300 حافظ كل قرآن در حوزه براي ارتقاي حفظ و قرائت آنها برنامه‌ريزي‌هايي انجام شده و هفته‌اي دو جلسه در دارالقرآن دارند.

منبع:جمهوری